TEHLİKELİ YÜKLERİN DENİZYOLUYLA TAŞINMASI VE YÜKLEME EMNİYETİ HAKKINDA YÖNETMELİK

TEHLİKELİ YÜKLERİN DENİZYOLUYLA TAŞINMASI VE

YÜKLEME EMNİYETİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; denizyoluyla yapılacak tehlikeli yük taşımacılığı faaliyetinin güvenli, ekonomik, seri, kaliteli, çevreye olumsuz etkisi en az ve diğer taşımacılık faaliyetleri ile uyumlu şekilde yapılması ve denizyoluyla taşınan yüklerin yükleme emniyetinin sağlanmasıdır.

Kapsam

MADDE 2 –

 (1) Bu Yönetmelik;

1. a) Türk bayraklı gemilerde ve deniz araçlarında yük olarak taşınan ve kıyı tesislerinde elleçlenen tehlikeli yükleri,
2. b) Tehlikeli yükün gemide veya kıyı tesisinde yüklenmesi, istif edilmesi, taşınması, taşıma biriminden ve gemiden boşaltılması, bildirimi, geçici depolanması, kontrol ve denetiminin yapılmasını,
3. c) Denizyoluyla taşınan yüklerin gemilerde, kıyı tesislerinde ve yük taşıma birimlerinde yükleme emniyetinin sağlanmasını,

ç) Yabancı bayraklı olup Türk karasularında seyrederek kıyı tesislerine uğrak yapan gemilerin tehlikeli yüklere ve yükleme emniyetine yönelik faaliyetlerini,

1. d) Türk boğazlarından geçecek IMDG Kod Sınıf 1, Sınıf 6.2 ve Sınıf 7 maddeleri taşıyan gemilerin uğraksız geçiş izinlerini,

kapsar. (2) Bu Yönetmelik;

1. a) Yük olarak taşınmayan tehlikeli maddeleri,
2. b) Savaş hali ve olağanüstü hallerde uygulanacak mevzuat hükümlerine göre yapılan taşıma işlemlerini ve kıyı tesisi kullanımlarını,
3. c) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Sahil Güvenlik Komutanlığına ait gemiler ile yapılan taşımaları ve bu taşımalara yönelik olarak kullanılan kıyı tesislerini,

kapsamaz.

Dayanak

MADDE 3 –

 (1) Bu Yönetmelik, 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi, 14/4/1341 tarihli ve 618 sayılı Limanlar Kanunu, 10/6/1946 tarihli ve 4922 sayılı Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun, 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 474 üncü ve 497 nci maddeleri, 6/3/1980 tarihli ve 8/522 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile taraf olunan Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS) ve 3/5/1990 tarihli ve 90/442 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile taraf olunan Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası Sözleşme (MARPOL 73/78) hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 –

 (1) Bu Yönetmelikte geçen;

1. a) Ambalaj: IMDG Kod Bölüm 6’da tanımlanan, tehlikeli yükün içine konulduğu taşıma kabını,
2. b) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
3. c) BLU Kod: Dökme Yük Gemilerinin Emniyetli Yüklenmesi ve Tahliyesine Yönelik Uygulama Kodunu,

ç) Dökme yük: Geminin yapısal bölümü olan veya geminin içinde ya da üzerinde kalıcı olarak sabitlenmiş bir tank veya ambar içerisinde bulunan, doğrudan muhafaza olmaksızın taşınması planlanan katı, sıvı ve gaz halindeki maddeleri,

1. d) Fümigasyon: Zararlı organizmaları imha etmek amacıyla belirli sıcaklıktaki kapalı bir ortama, gaz halinde etki eden bir fümigantı belirli miktarda verme ve belirli bir süre ortamda tutma işlemini,
2. e) Gemi: Mevzuat veya taraf olduğumuz uluslararası sözleşmeler kapsamına giren gemileri,
3. f) Gemi ilgilisi: Donatan, işleten, kiracı, kaptan veya acenteleri ile donatanı temsile yetkilendirilmiş gerçek veya tüzel kişileri,
4. g) IBC Kod: Dökme Tehlikeli Kimyasalları Taşıyan Gemilerin İnşa ve Ekipmanları Hakkında Uluslararası Kodu,

ğ) IGC Kod: Dökme Sıvılaştırılmış Gazları Taşıyan Gemilerin İnşa ve Ekipmanları Hakkında Uluslararası Kodu,

1. h) IMDG Kod: Denizyoluyla Taşınan Tehlikeli Yüklere İlişkin Uluslararası Kodu,

ı) IMO: Uluslararası Denizcilik Örgütünü,

1. i) IMSBC Kod: Uluslararası Denizcilik Katı Dökme Yükler Kodunu,
2. j) ISPS Kod: Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodunu,
3. k) İdare: Denizcilik Genel Müdürlüğünü,
4. l) Kıyı tesisi: Gemilerin veya deniz araçlarının emniyetli bir şekilde yük alıp verebilecekleri veya barınabilecekleri, depolama alanları dâhil liman, rıhtım, iskele, yanaşma yeri, akaryakıt, sıvılaştırılmış gaz veya kimyasal boru hattı şamandırası veya platformu,
5. m) Konteyner: Emniyetli Konteynerler Hakkında Uluslararası Sözleşme (CSC Sözleşmesi) kapsamında geçerli standartlara uygun belgeye sahip yük taşıma teçhizatını,
6. n) MARPOL: Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası Sözleşmeyi,
7. o) Nem miktarı (MC): Dökme katı yüke ait numunenin toplam sıvı kütlesinin yüzdesi olarak ifade edilen su, buz veya diğer sıvılardan oluşan miktarı,

ö) SOLAS: Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesini,

1. p) Taşınabilir azami nem (TML): IMSBC Kod Kısım 7.3.2’de belirtilen özellikleri haiz olmayan gemilerde taşınan sıvılaşabilir bir katı dökme yükün emniyetli şekilde taşınabilmesine engel olmayacak şekilde içerebileceği azami nem miktarını,
2. r) Taşıyan: Her türlü tehlikeli yükü kendi adına veya üçüncü kişiler adına taşıma işine ilişkin teklif alan, teklif veren, teklifi kabul eden fiili taşımacı, broker, gemi sahibi, taşıma işleri organizatörü, taşıma işleri komisyoncusu, gemi acentesi ile kombine taşımacılık kapsamında tehlikeli yükü denizyolunun yanı sıra karayolu veya demiryolu ile taşıma işlemini yürüten gerçek ve tüzel kişileri,
3. s) Tehlikeli yük;

1) Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası Sözleşme (MARPOL) 73/78 Ek I, Lahika 1'de yer alan petrol ve petrol ürünlerini, 2) IMDG Kod Bölüm 3'te verilen paketli taşınan madde ve nesneleri, 3) IMSBC Kod Lahika 1'de verilen yüklerden karakteristik tablosundaki grup kutusunda "B" ile "A ve B" ibaresi olan dökme yükleri, 4) IBC Kod Bölüm 17'de verilen tablonun "hazards (zararlılar)" başlıklı "d" sütununda "S" veya "S/P" ibaresi bulunan sıvı maddeleri, 5) IGC Kod Bölüm 19'da verilen gaz halindeki maddeleri, ş) TMGD: Bakanlıkça yetkilendirilmiş tehlikeli madde güvenlik danışmanlarını,

1. t) TYUB: İdare tarafından düzenlenen ve paketli veya dökme halde tehlikeli yük elleçlemesi yapan kıyı tesisleri tarafından alınması gereken Kıyı Tesisi Tehlikeli Yük Uygunluk Belgesini,
2. u) Yükleme emniyeti: Gemi ambarına veya gemi güvertesine yüklenen yük taşıma biriminin veya yükün emniyetli bağlanması ve istiflenmesi ile yük taşıma birimine yüklenecek yüklerin emniyetli bağlanması ve istiflenmesini,

ü) Yükleten: Konşimento, denizyolu taşıma senedi veya çok modlu taşımacılık dokümanında “yükleten” olarak belirtilen gerçek veya tüzel kişi ile namına veya adına bir deniz nakliyat şirketiyle taşıma sözleşmesi yapılan gerçek veya tüzel kişiyi,

1. v) Yük ilgilisi: Tehlikeli yükün göndereni, alıcısı, temsilcisi veya taşıma işleri organizatörünü,
2. y) Yük taşıma birimi (CTU): Paketlenmiş veya dökme haldeki tehlikeli yüklerin taşınması için tasarlanmış ve üretilmiş; karayolu römorku, yarı römorku ve tankeri, taşınabilir tank ve çok elemanlı gaz konteyneri, demiryolu vagonu ve tank vagonu, konteyner ve tank konteynerini,

ifade eder. (2) Bu Yönetmelikte geçen ancak bu maddede yer almayan tanımlar için mevzuatta veya taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelerde yer alan tanımlar geçerlidir.

İKİNCİ BÖLÜM

Taşıma ve Elleçleme Faaliyetlerine İlişkin Kurallar

Kıyı tesisi tehlikeli yük uygunluk belgesi

MADDE 5 –

 (1) Tehlikeli yük elleçleyen kıyı tesislerinin TYUB almaları ve geçerli durumda bulundurmaları zorunludur. (2) TYUB ücreti, elleçleme ve/veya depolama yetkisi talep edilen tehlikeli yük cinsi sayısı ile 5.000 TL çarpılarak hesaplanır. (3) TYUB düzenlemek için yerinde yapılan denetimin ücreti 3.500 TL’dir. (4) TYUB’nin geçerlilik suresi üç yıldır. Bu süre sonunda tekrar denetim yapılarak ücreti karşılığında belge yenilenir. 

(Ek cümleler:RG-24/9/2025-33027)

 TYUB sahibi kıyı tesisi, yeni bir faaliyet türü eklenmeden, mevcut elleçleme yapılan alana yeni bir alan ilave etmek isterse yalnızca denetim ücreti alınarak söz konusu alan belgeye eklenir. TYUB sınırlaması değişikliğinde belge yenileme ücreti alınmaz, tesisin faaliyet alanına yeni bir tehlikeli yük türü ilavesi yapıldığında yalnızca ilave edilen tehlikeli yük türü için belge ücreti alınır. (5) TYUB düzenlenmesine ilişkin diğer usul ve esaslar Petrol Tankerleri ve Terminalleri Uluslararası Emniyet Kılavuzu (ISGOTT), Uluslararası Gaz Tanker ve Terminal Operatörleri Birliği (SIGTTO) rehberleri, BLU Kod ve BLU Manuel ile IMO MSC.1/Circ.1216 gibi uluslararası kaynaklar da göz önüne alınarak İdarece belirlenir. (6) Bakanlıkça Yeşil Liman Sertifikası düzenlenerek yetkilendirilen kıyı tesislerine ilişkin hükümler saklıdır.

Tehlikeli madde güvenlik danışmanı

MADDE 6 –

 (1) Tehlikeli yükleri elleçleyen kıyı tesisleri, Bakanlıkça IMDG Kod kapsamında yetkilendirilmiş olan TMGD istihdam eder veya Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Kuruluşundan hizmet alır. Bu kıyı tesisleri ayrıca Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi almaz ve Bakanlıkça Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığı Anlaşması (ADR) kapsamında yetkilendirilmiş olan TMGD istihdam etmez ya da hizmet almazlar. (2) 

(Değişik:RG-24/9/2025-33027)

 IMDG Kod kapsamında yetkilendirilmiş olan TMGD’ler, görev yaptıkları veya hizmet verdikleri kıyı tesislerinin bu Yönetmelikte belirlenen sorumluluklarına yönelik olarak altışar aylık periyotlarla rapor hazırlar ve bu raporu takip eden ayın ilk on iş günü içerisinde İdareye bildirir. Raporlarda eksiklik veya yanlışlık tespit edilmesi halinde İdare veya liman başkanlığı kıyı tesisinde denetim yapmaya yetkilidir. (3) TMGD eğitimi, sınavı, yetkilendirmesi, görev, yetki ve sorumlulukları ile ilgili hususlar Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünce belirlenir. İdare, Bakanlıkça IMDG Kod kapsamında yetkilendirilmiş olan TMGD’ler ile ilgili ilave görev ve sorumluluk belirleyebilir.

Tehlikeli yük elleçleme rehberi

MADDE 7 –

 (1) Kıyı tesisleri, tehlikeli yüklerle ilgili yapılan tüm işlemlerin ve bu Yönetmelikte belirtilmiş sorumlulukların ve tedbirlerin nasıl yerine getirildiğini açıklayan prosedürleri ve tehlikeli yüklere yönelik emniyet planını içeren Tehlikeli Yük Elleçleme Rehberi hazırlar. Rehber ilgili tüm tesis personeli, kamu otoriteleri ve tesis kullanıcılarının erişimine ve bilgisine açık olacak şekilde kıyı tesisine ait web sitesinde yayımlanır. (2) Tehlikeli Yük Elleçleme Rehberine ilişkin usul ve esaslar İdare tarafından belirlenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Sorumluluklar ve Eğitim

Genel sorumluluklar

MADDE 8 –

 (1) Tehlikeli yük taşıma faaliyetinde bulunan tüm tarafların genel sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:

1. a) Taşımacılığı emniyetli, güvenli ve çevreye zararsız şekilde yapmak, kazaları engellemek ve kaza olduğunda zararı olabildiğince aza indirmek için gerekli olan tüm önlemleri almakla yükümlüdürler.
2. b) Tehlikeli yüklerin taşınması sırasında meydana gelen yangın, sızıntı, döküntü gibi acil durumlarda, Tehlikeli Madde Taşıyan Gemiler İçin Acil Durum Müdahale Yöntemleri ve Acil Durum Cetvellerinin yer aldığı EmS Rehberinden faydalanırlar.
3. c) Tehlikeli yüklerin zararlarından etkilenen kişilere ve bu yüklerin karıştığı kazalar sonucu meydana gelen sağlık sorunlarına yönelik gerekli tıbbi ilk yardımın uygun şekilde yapılabilmesi amacıyla IMDG Kod ekinde yer alan Tıbbi İlk Yardım Rehberinden (MFAG) faydalanırlar.

Yük ilgilisinin sorumlulukları

MADDE 9 –

 (1) Yük ilgilisinin sorumlukları aşağıda belirtilmiştir:

1. a) Tehlikeli yüklerle ilgili zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri hazırlar, hazırlatır ve bu belgelerin taşıma faaliyeti süresinde yükle birlikte bulunmasını sağlar.
2. b) Tehlikeli yüklerin cinsine uygun şekilde sınıflandırılmasını, ambalajlanmasını, işaretlenmesini, etiketlenmesini ve levhalanmasını sağlar.
3. c) Tehlikeli yüklerin onaylı ambalaj ve yük taşıma birimlerine kurallara uygun ve emniyetli bir biçimde yüklenmesini, istif edilmesini ve emniyetli bağlanmasını sağlar.

Taşıyanın sorumlulukları

MADDE 10 –

 (1) Taşıyanın sorumlukları aşağıda belirtilmiştir:

1. a) Tehlikeli yüklerle ilgili zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri yük ilgilisinden talep eder ve bunların taşıma faaliyeti süresinde yükle birlikte bulunmasını sağlar.
2. b) Yük ilgilisi tarafından sınıflandırılan, ambalajlanan, işaretlenen, etiketlenen ve levhalandırılan tehlikeli yüklerin mevzuata uygunluğunu kontrol eder.
3. c) Tehlikeli yüklerin onaylı ambalaj ve yük taşıma birimleri kullanılarak kurallara uygun şekilde ambalajlandığını, yük taşıma birimine emniyetli bir biçimde yüklendiğini ve emniyetli bağlandığını kontrol eder.

Kıyı tesisi işleticisinin sorumlulukları

MADDE 11 –

 (1) Kıyı tesisi işleticisinin sorumlukları aşağıda belirtilmiştir:

1. a) Tehlikeli yükleri taşıyan gemileri liman başkanlığının izni olmadan tesisine yanaştırmaz.
2. b) Tesisine yanaşacak gemiye tesis kuralları, yük elleçleme kuralları ve ilgili mevzuat kapsamında yazılı bilgi verir.
3. c) İdareden elleçleme izni almadığı tehlikeli yükleri elleçlemez, bu kapsamda planlama yaparak yanaşacak gemileri mağdur etmez.

ç) Tehlikeli yüklerle ilgili zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri yük ilgilisinden talep ederek bunların yükle birlikte bulunmasını sağlar. İlgili doküman, bilgi ve belgelerin yük ilgilisi tarafından sağlanamaması durumunda tehlikeli yükü tesisine kabul etmek ya da elleçlemek zorunda değildir.

1. d) Yükün özelliğine göre gerekli olabilecek tüm verileri gemi ilgilisi ile paylaşarak yükleme veya boşaltma operasyonunu varılacak mutabakata göre yapar. Gemi ilgilisinin bilgisi olmadan operasyonda değişiklik yapmaz.
2. e) Tesisinin emniyetli çalışma kapasitesini ve hava durumu tahminlerini dikkate alarak çalışma limitlerini belirler, geminin rıhtımda emniyetli bir şekilde bağlı kalması ve elleçleme yapılması için gerekli tedbirleri alır.
3. f) Tesisine gelen tehlikeli yüklerin uygun şekilde sınıflandırıldığına, ambalajlandığına, işaretlendiğine, etiketlendiğine, levhalandığına ve yük taşıma birimine emniyetli bir biçimde yüklendiğine dair bilgiler içeren taşıma evrakını kontrol eder.
4. g) Tehlikeli yüklerin elleçlenmesi ve bu elleçlemenin planlanmasında görev alan personelin gerekli eğitimleri alarak belgelendirilmesini sağlar ve belgeleri olmayan personeli bu operasyonlarda görevlendirmez.

ğ) Tesisindeki tehlikeli yük elleçleme ekipmanlarının çalışır durumda olmasını ve ilgili personelin bu ekipmanların kullanımına ilişkin eğitilmesini ve belgelendirilmesini sağlar.

1. h) Kıyı tesisinde iş güvenliği tedbirlerini alarak personelin tehlikeli yükün fiziksel ve kimyasal özelliklerine uygun kişisel koruyucu donanım kullanmasını sağlar.

ı) Tehlikeli yüklerle ilgili faaliyetleri, bu işlere uygun olarak tesis edilmiş rıhtım, iskele ve depolarda yapar.

1. i) Tehlikeli sıvı dökme yüklerin yükleme veya boşaltmasını yapacak gemiler için ayrılmış rıhtım ve iskeleleri, bu iş için uygun nitelikte tesisat ve teçhizat ile donatır.
2. j) Tesisine yanaşmış gemilerdeki ve tesisindeki kapalı ve açık alanlardaki tüm tehlikeli yüklerin güncel listesini tutar ve bu bilgileri, talep edilmesi halinde ilgililere verir.
3. k) Tesisinde elleçlediği veya geçici depoladığı tehlikeli yüklerin oluşturduğu anlık riski ve buna yönelik aldığı tedbirleri liman başkanlığına bildirir.
4. l) Kapalı alanlara girişte yaşanan kazalar dahil tehlikeli yüklere ilişkin kazaları liman başkanlığına bildirir.
5. m) İdare ve liman başkanlığı tarafından yapılan kontrol ve denetimlerde gerekli destek ve işbirliğini sağlar.
6. n) Geçici depolanmasına izin verilmeyen Sınıf 1 (Sınıf 1 Uyumluluk Grubu 1.4 S hariç), Sınıf 6.2 ve Sınıf 7 tehlikeli yüklerin bekletilmeksizin en kısa zamanda kıyı tesisi dışına naklini sağlar, bekletilmesinin zaruri olduğu durumlarda izin almak için İdareye başvurur.
7. o) Tehlikeli yüklerin taşındığı yük taşıma birimlerini ayırım ve istif kurallarına uygun şekilde geçici depolar ve depolama yapılan alanda tehlikeli yükün sınıfına uygun olan yangın, çevre ve diğer emniyet tedbirlerini alır. Tehlikeli yüklerin elleçlendiği sahalarda yangın söndürme sistemleri ile ilk yardım ünitelerini her an kullanıma hazır halde bulundurur ve gerekli kontrolleri periyodik olarak yapar.

ö) Tehlikeli yüklerin elleçlendiği ve geçici depolandığı alanlarda yapılacak sıcak çalışma iş ve işlemlerinden önce liman başkanlığından izin alır.

1. p) Gemilerin acil durumlarda kıyı tesislerinden tahliye edilmesine yönelik acil tahliye planı hazırlayarak liman başkanlığına sunar ve liman başkanlığı tarafından uygun bulunan plan hakkında ilgili kişileri bilgilendirir.
2. r) Tesisinde yükleme emniyeti kurallarına uygun olarak yük taşıma birimlerinin iç yüklemesinin yapılmasını sağlar.

Gemi ilgilisinin sorumlulukları

MADDE 12 –

 (1) Gemi ilgililerinin sorumlukları aşağıda belirtilmiştir:

1. a) Geminin taşıyacağı yükün taşınmaya uygun olduğuna dair belgelendirilmiş olmasını ve yük ambarları, yük tankları ve yük elleçleme donanımlarının yük taşımacılığına uygun durumda olmasını sağlar.
2. b) Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri yük ilgilisinden talep eder ve taşıma faaliyeti süresinde yükle birlikte bulunmasını sağlar.
3. c) Mevzuat ve uluslararası sözleşmeler kapsamında gemide tehlikeli yüklerle ilgili bulunması gereken doküman, bilgi ve belgelerin uygun ve güncel olmasını sağlar.

ç) Gemiye yüklenen yük taşıma birimlerinin uygun işaretlendiğine, levhalandırıldığına ve emniyetli bir biçimde yüklendiğine dair bilgiler içeren taşıma evrakını kontrol eder.

1. d) Tehlikeli yüklerin riskleri, emniyet prosedürleri, emniyet ve acil durum önlemleri, müdahale yöntemleri ve benzeri konularda ilgili gemi personelini bilgilendirir.
2. e) Gemideki tüm tehlikeli yüklerin güncel listelerini bulundurur ve talep halinde ilgililere beyan eder.
3. f) Gemide varsa yükleme programının onaylanmış ve belgelendirilmiş olmasını ve çalışır halde bulundurulmasını sağlar.
4. g) Kıyı tesisine yanaşan gemide bulunan tehlikeli yüklerin oluşturduğu anlık riski ve buna yönelik aldığı tedbirleri liman başkanlığına ve kıyı tesisine bildirir.

ğ) Tehlikeli yükte sızıntı olması veya böyle bir ihtimalin bulunması durumunda tehlikeli yükü taşımaya kabul etmez.

1. h) Seyir sırasında veya kıyı tesisindeyken gemisinde meydana gelen tehlikeli yük kazalarını liman başkanlığına bildirir.

ı) İdare ve liman başkanlığı tarafından yapılan kontrol ve denetimlerde gerekli destek ve işbirliğini sağlar.

1. i) İlgili kurum ve kuruluşlarca düzenlenen gemi sertifikalarında yer almayan tehlikeli yükleri taşımayı kabul etmez.
2. j) Tehlikeli yük elleçlenmesinde görevli gemi insanlarının elleçleme esnasında yükün fiziksel ve kimyasal özelliklerine uygun kişisel koruyucu donanım kullanmasını sağlar.
3. k) Gemilerine yüklenen yüklerin yükleme emniyetine ilişkin gerekliliklerini sağlar.

Eğitim

MADDE 13 –

 (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki yükleri elleçleyen kıyı tesislerinde çalışan personelin alması gereken eğitimler ile ilgili usul ve esaslar İdare tarafından belirlenir. (2) IMO tarafından zorunlu tutulan veya İdare tarafından uygun görülürse tavsiye niteliğindeki IMO eğitimlerinin uygulanması için gerekli çalışmalar İdarece yapılır. (3) Kıyı tesislerinde yapılan denetimlerde personelin bilgi ve becerilerinin yetersiz olduğu tespit edilirse İdare eğitimlerin tekrarlanmasını talep edebilir. (4) Bu madde kapsamındaki eğitimlerin pratik uygulamaları için öncelikle Bakanlığın imkânlarından yararlanılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Yükleme Emniyeti ve Yüklere İlişkin Uluslararası

Kodlar Kapsamında Özel Hükümler

Yükleme emniyeti 

MADDE 14 – 

(1) Liman başkanlığı kıyı tesisindeki elleçleme operasyonunu herhangi bir risk gördüğünde durdurur ve risk giderilene kadar başlatmaz. (2) Yüklerin gemiye emniyetli yüklenmesini sağlamak üzere yükün cinsine göre BLU Kod ve BLU Manual, Yük İstifi ve Güvenliği için Emniyetli Uygulama Kodunu (CSS Kod), Yük Taşıma Birimlerinin Paketlenmesi için Uygulama Kodu (CTU Kod) ve Güvertede Kereste Yükü Taşıyan Gemiler Hakkında Emniyetli Uygulamalar Kodu (TDC Kod) hükümlerine uyulur. (3) Yüklerin istiflenmesi ilgili mevzuat ve taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelere uygun olarak gerçekleştirilir. (4) Gemi, yükleme sınırı markası dikkate alınarak yükleme sınırından daha fazla yüklenemez. Böyle bir durumun tespiti halinde geminin seyre çıkmasına izin verilmez ve gemi ilgilisi hakkında 22 nci madde kapsamında idari işlem yapılır. (5) Elleçleme operasyonundan önce yükleme-boşaltma planı, gemi kalkmadan önce ise yüklenen yük miktarının tespiti için draft sörvey veya kantar sörveyi sonuçları gemi ilgilisi tarafından liman başkanlığına sunulur. İdare veya liman başkanlığı draft sörvey veya kantar sörveyi raporunun yetkili bir gözetim firmasından alınmasını talep edebilir. (6) Özellikle tek ambarlı dökme yük gemileri olmak üzere dökme yük gemilerindeki yükün, ambarın tabanına yayılacak şekilde (haplama yapılarak) yüklenmesi sağlanarak geminin stabilitesinin olumsuz etkilenmesini önleyici tedbirler alınır. (7) Geminin yapısının aşırı gerilmeye maruz kalmaması için yük ve balast suyu düzeninin yükleme veya boşaltma operasyonu boyunca izlenmesi sağlanır. (8) Geminin meyilsiz olmasına dikkat edilir, ancak yükleme esnasında bir meyil (yana yatma) gerekiyorsa bunun olabildiğince kısa süreli olması sağlanır. Geminin yapısal olarak zarar görmesinden sakınmak amacıyla onaylı stabilite buklete uygun biçimde dengeli yüklenmesi ve boşaltılması sağlanır. (9) Yük elleçleme operasyonunu etkileyebilecek olumsuz meteorolojik ve oşinografik şartlarda elleçleme operasyonu kaptan tarafından şartlar düzelinceye kadar durdurulur. (10) Ağır yükün hafif yükün üzerine konulması, sıvı yükün kuru yükün üzerine konulması, kötü kokulu yüklerin kokusunun diğer yüklere sirayet etmesi gibi durumları engellemek için diğer yüklere zarar verebilecek özelliklere sahip yükler, ayrım kurallarına uyularak yüklenir. (11) Yüklerin gemiye yüklenmesi, istifi, ayrımı, elleçlenmesi, taşınması ve boşaltılması ile ilgili emniyet tedbirlerinin eksiksiz uygulanması ve devam ettirilmesini sağlamak amacıyla SOLAS Bölüm VI Kısım A Kural 5.6 uyarınca katı ve sıvı dökme yükler haricindeki tüm yükler, yük birimleri ve yük taşıma birimleri İdare veya yetkilendirilmiş klas kuruluşları tarafından İdare adına onaylanmış Yük Bağlama El Kitabına (Cargo Securing Manual) uygun şekilde yüklenir, istiflenir ve emniyet altına alınır.

IMDG Kod kapsamındaki yükler

MADDE 15 –

 (1) IMDG Kod’da taşınması yasak olan madde ve nesneler denizyoluyla taşınamaz. (2) Paketli olarak taşınan tehlikeli yüklerin nakliyesinde yer alan taraflar, hasar ve yaralanmaları önleyebilmek ve bunların etkisini en aza indirebilmek için öngörülebilen risklerin yapısını ve boyutunu göz önünde bulundurarak bu Yönetmeliğe ve IMDG Kod hükümlerine uygun tedbirleri alırlar. (3) Tehlikeli yüklerin denizyoluyla taşınmasında IMDG Kod Bölüm 6’da tanımlanan ve Bakanlıkça veya SOLAS’a taraf bir ülkenin yetkili idaresince yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından test edilip UN sertifikası verilmiş olan ambalajların kullanılması zorunludur. (4) IMDG Kod Kural 5.4.2’de yer alan Konteyner/Araç Paketleme Sertifikası, tehlikeli yükleri yük taşıma birimine (tank konteyner hariç) yükleyen kişiler tarafından doldurulur ve imzalanır. Bu kişiler, IMDG Kod Kural 1.3’te yer alan ilgili eğitimi alır. Konteyner/Araç Paketleme Sertifikası, yük limana gelmeden önce veya yük ile birlikte girişte limana sunulur. Bu sertifikanın bir nüshası konteyner sağ kapısının iç duvarına yerleştirilir. (5) Tehlikeli yükleri paketli olarak taşıyan her gemide, IMDG Kod Kural 5.4.3, 5.4.4 ve 5.4.5’te belirtilen belgeler bulundurulur. (6) SOLAS Bölüm II-2 Kısım G Kural 19.4 uyarınca gemilerin tehlikeli yükleri taşımaya uygun yapıda ve donanımda olduğunu kanıtlamak üzere gemilerde yetkili idare tarafından düzenlenen Uygunluk Sertifikası (Document of Compliance) bulundurulur. Tehlikeli katı dökme yükler hariç olmak üzere IMDG Kod Sınıf 6.2, Sınıf 7 ve sınırlı miktarda taşınabilen tehlikeli yükler için sertifikaya gerek yoktur.

IMSBC Kod kapsamındaki yükler

MADDE 16 –

 (1) SOLAS Bölüm VII Kısım A Kural 7.2.1 uyarınca tehlikeli katı dökme yüklerin taşınması ile ilgili tüm belgelerde “dökme yük sevkiyat isminin” kullanılması zorunludur, yükün ticari ismi tek başına yeterli değildir. (2) Tehlikeli katı dökme yükleri taşıyan gemilerde, SOLAS Bölüm VII Kısım A Kural 7.2.2 uyarınca gemideki tehlikeli yükleri, yerleri ile birlikte gösteren bir yük manifestosu veya özel liste bulunmalıdır. Gemideki bütün tehlikeli yüklerin yerini gösteren ve sınıflarını belirten ayrıntılı bir istif planı, anılan yük manifestosu veya özel liste yerine kullanılabilir. (3) SOLAS Bölüm XII Kural 10 uyarınca, katı dökme yüklerin yoğunluğu, yük gemiye yüklenmeden önce yük ilgilisi tarafından SOLAS Bölüm VI Kısım A Kural 2’ye ek olarak beyan edilir. 1.780 kg/m3 ve üzeri yoğunluktaki katı dökme yüklere ilişkin gereklilikleri sağlamadıkları sürece SOLAS Bölüm XII Kural 6 kapsamındaki gemiler için yoğunluğu 1.250 kg/m3 ile 1.780 kg/m3 arasında bulunan tüm katı dökme yüklerin yetkilendirilmiş bir test firması tarafından yoğunluk ölçümü yapılmış olmalıdır. Bu yük yoğunluğu testi, yükleme limanı Türkiye’de ise Türk Akreditasyon Kurumunca akredite edilmiş bir laboratuvar (TS EN ISO/IEC 17025: 2017) tarafından yapılabilir. (4) IMSBC Kod kapsamında Grup A (ve Grup A ve B) yüklerin kıyı tesislerinde elleçlenmesi ve gemide taşınabilmesi için aşağıdaki şartlar aranır:

1. a) Yükleme limanının yetkili idaresince yetkilendirilmiş kuruluşlarca düzenlenmiş olan, yüke ait taşınabilir azami nem (TML) sertifikası ile yükün nem miktarı (MC) sertifikası veya beyanı, yük ilgilisi tarafından gemi ilgililerine teslim edilir. Yükleme limanı Türkiye’deyse TML testi Türk Akreditasyon Kurumunca akredite edilmiş (TS EN ISO/IEC 17025: 2017) bir laboratuvar tarafından yapılır. TML sertifikası, TML test sonucunu veya bu sonucun yer aldığı test raporunu içerir. Bu dokümanların birer kopyası ilgili liman başkanlığı ve kıyı tesisi işleticisi tarafından alınarak saklanır ve İdare tarafından yapılan denetimlerde talep edilmesi halinde sunulur.
2. b) Yük gemideyken MC değerinin TML'den daha az olmasını sağlamak için nem içeriğini örnek alma, test etme ve kontrol etme prosedürleri, gemi ilgilisi tarafından IMSBC Kod hükümleri dikkate alınarak hazırlanır. Bu prosedürlerin onaylanması ve uygulanmasının kontrolü liman başkanlığı tarafından yapılır. Prosedürün onaylandığını belirten belge gemi ilgilisine verilir.
3. c) Grup A yüklerin yalnızca yükleme sırasındaki gerçek MC değerinin o yüke ait TML değerinden düşük olması halinde gemiye yüklenmesi kabul edilebilir. MC değeri TML değerinden fazla olan Grup A yükler, ancak IMSBC Kod Kısım 7.3.2’de belirtilen özellikleri haiz gemilerde taşınabilir.

ç) TML testi, Grup A yükün gemiye yüklenme tarihinden önceki altı ay içerisinde yapılır. Yük bileşiminde veya karakteristiğinde herhangi bir sebeple değişiklik olması halinde yeni bir test gerçekleştirilir.

1. d) Grup A yükün MC testi için numune alma ve test yapma, yükün gemiye yüklenme tarihine mümkün olan en yakın zamanda olmalıdır ve bu süre asla yedi günden fazla olamaz. Test ile yükleme arasındaki zaman zarfında ciddi bir yağmur ya da kar yağarsa yükün MC değerinin TML değerini aşmadığını teyit etmek için nem miktarı testi tekrar edilir.

(5) IMSBC Kod kapsamındaki katı dökme yüklere ait bilgilerin yük ilgilileri tarafından SOLAS Bölüm VI Kısım A Kural 2’ye uygun şekilde gemi ilgililerine sağlanması gerekir. (6) Tehlikeli katı dökme yüklerden kaynaklanan kazalara müdahale etmek için uygun acil müdahale talimatları gemide bulundurulur. (7) IMSBC Kod’da bulunmayan bir katı dökme yükün taşınması ve bildirimi ile ilgili usuller İdarece belirlenir.

IBC Kod kapsamındaki yükler

MADDE 17 –

 (1) IBC Kod kapsamındaki yüklerin taşınmasında görev alan tüm paydaşlar yükün IBC Kod Bölüm 17 ve 18’de belirtilen ürün adını ve özelliklerini kullanır ve yükle ilgili belirtilen tüm yükümlülüklere uyar. IBC Kod kapsamına giren ve Bölüm 17 ve 18’de adları verilen yüklere ilişkin güncellemeler her yıl aralık ayında IMO tarafından yayımlanan MEPC.2 sirkülerleri ile takip edilir. (2) IBC Kod kapsamındaki yükleri taşıyan gemilerde IBC Kod Bölüm 16.2’de belirtilen belgeler bulundurulur. (3) IBC Kod Bölüm 14.1.1 hükmü gereği, yükleme veya boşaltma operasyonunda görev alan gemi insanları için yeterli sayıda ve uygun özellikte EN 943-1:2015+A1:2019 ve TS EN 943-2:2019 standardını karşılayan koruyucu ekipman bulundurulur. Bu ekipman büyük önlük, uzun kollu özellikli eldiven, uygun ayakkabı, tüm vücudu kaplayan kimyasal geçirmez giysi ve gözlere tam uygun gözlük veya yüz maskesini içerir. (4) IBC Kod kapsamındaki yükleri taşıyan gemilerde, iş elbiseleri ve koruyucu giysiler kolay erişilebilecek yerlerde ve özel dolaplarda muhafaza edilir. Operasyonlar sırasında kullanılmış olan donanımlar yaşam mahallerinde bulundurulmaz. Ancak kamaralar, sık kullanılan koridorlar, yemek bölümleri ve ortak banyolar gibi yaşam alanlarından yeterli şekilde ayrılmış özel dolaplarda olmak koşuluyla koruyucu giysiler yaşam mahallerinde de muhafaza edilebilir. (5) 

(Değişik ibare:RG-30/11/2022-32029)

Bitkisel yağlar ve asfalt ürünleri

 hariç olmak üzere IBC Kod Bölüm 17’de bulunan tablonun “zararlılar (hazards)” başlıklı “d” sütununda “emniyet (safety)-S” ibaresi bulunan zararlı tehlikeli sıvı dökme yükler, kıyı tesislerinde supalan olarak elleçlenemez. Bu yükler, ancak boru hatları vasıtasıyla gemilerden tesiste bulunan tanklara tahliye edilerek ve bu tanklardan da kara tankerlerine dolum yapılarak elleçlenebilir. Kara tankerlerinden gemilere yüklemelerde de aynı kural geçerlidir.

Dolu konteynerlerin tartılması

MADDE 18 –

 (1) Denizyoluyla taşınmak üzere gemilere yüklenecek dolu konteynerlerin brüt ağırlıklarının yükleten tarafından tespit edilerek doğrulanması zorunludur. (2) Dolu konteynerlerin brüt ağırlıklarını belirleyecek gerçek ve tüzel kişiler İdare tarafından Dolu Konteyner Brüt Ağırlık Tespiti Yetki Belgesi düzenlenerek yetkilendirilir. Yetki belgesi ücreti 56.828 TL’dir. (3) DBA Bilgi Sistemini kullanmaları için taşıyan veya temsilcisine verilen Dolu Konteyner Brüt Ağırlık Tespiti Kontrol Yetki Belgesinin ücreti ikinci fıkrada belirtilen, cari yıla ait yetki belgesi ücretinin yarısıdır. (4) İdare, ikinci fıkra kapsamında yetkilendirdiği kişilerin doğrulanmış brüt ağırlık tespit hizmeti karşılığında alacağı tartım hizmet bedelinin tavan ücretini KDV hariç olmak üzere belirler ve ilan eder. Yetki sahipleri, doğrulanmış brüt ağırlığı tespit edilen konteyner başına tavan ücretin %7’sini kontrol ücreti olarak Bakanlık Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığının hesabına yatırır. Bakanlıkça Yeşil Liman Sertifikası düzenlenerek yetkilendirilen kıyı tesislerine ilişkin hükümler saklıdır. (5) Kıyı tesislerinden gemilere yüklenecek olan dolu konteynerlerin brüt ağırlıklarının tespit edilerek doğrulanması, bildirimi, tarafların sorumlulukları ile diğer usul ve esaslar İdarece belirlenir.

Dolu Konteyner Brüt Ağırlık Tespiti Yetki Belgesinin askıya alınması ve iptali

MADDE 18/A-

(Ek:RG-24/9/2025-33027)

(1) Dolu Konteyner Brüt Ağırlık Tespiti Yetki Belgesi verilmesi için gerekli başvuru kriterlerinin devamlılığının tartı aleti operatörü tarafından sağlanmadığının tespit edilmesi halinde başvuru kriterleri sağlanana kadar yetki belgesi askıya alınır. (2) Doğrulanmış Brüt Ağırlık (DBA) kontrol ücretini, zamanında ödemeyen tartı aleti operatörlerine son ödeme tarihinden itibaren 15 gün ek süre verilir. Ek sürenin sonunda ödeme yapmayanların yetki belgesi bir yıla kadar askıya alınır. Askı süresi içinde ödeme yapılmaması durumunda yetki belgesi iptal edilir. (3) Kıyı tesisinde yapılan tartımlarda, dolu konteynerin beyan edilen DBA’sı ile gerçek brüt ağırlığı arasındaki fark ±%5’ten fazla olduğu tespit edilen konteynerin DBA’sını düzenleyen tartı aleti operatörü, söz konusu hatayı bir takvim yılında 10 kez tekrar etmesi halinde yetki belgesi 15 gün süreyle askıya alınır. (4) Tartı aleti operatörünün talebi doğrultusunda yetki belgesi iptal edilir. (5) Yetki belgesi süresi sona erdikten sonra altı ay içerisinde yenileme başvurusu yapmayanların yetki belgeleri iptal edilir. (6) Yetki belgesinin askıya alınması veya iptal edilmesi ayrıca idari para cezası uygulanmasına engel teşkil etmez.

Liman sahasında ve bitişik limanlar arasında tehlikeli yüklerin taşınması

MADDE 19 – 

(1) Liman idari sahasında ve bitişik limanlar arasında tehlikeli yükler uygun ambalajlarda, yük taşıma birimlerine yüklenmiş olarak ve taşıyan ile taşıtan tarafından gerekli emniyet tedbirleri alınmak kaydıyla taşınır. Gemilerde bulunacak yolcu sayıları belirlenirken IMDG Kod Kural 7.1.3.1 ve Bölüm 7.5 hükümleri göz önünde bulundurulur. Bu husustaki usul ve esaslar İdarece belirlenir.

Gemilere özel diğer hükümler

MADDE 20 –

 (1) Dökme haldeki bitkisel yağları taşımak üzere halihazırda belgelendirilmiş genel kuru yük gemilerinin belirli seferler için bitkisel yağları taşımaya devam etmelerini sağlamak için oluşturulmuş rehberin yayımlandığı MEPC.148(54) sayılı Karar gereğince, rehberin 1.1 inci maddesinde tanımlanan yükler, anılan maddede verilen şartları haiz genel kuru yük gemilerinde taşınabilir. (2) IGC Kod Bölüm 13.6.13 hükümleri kapsamında, IGC Kod kapsamındaki yükleri taşıyan gemilerde en az iki adet taşınabilir gaz detektörü bulundurulması zorunludur. Bu detektörler kapalı mahallerdeki oksijen düzeyinin tespiti ve geminin taşıdığı yüklerden kaynaklanabilecek yanıcı, patlayıcı ve zehirli gazların ölçümünü yapabilecek nitelikte olmalıdır. Gemilerde bulundurulacak dedektörler, her gaz için ayrı ayrı olabileceği gibi taşınan yüklerden kaynaklanabilecek gazların varlığını ölçebilme yeteneğine sahip çok amaçlı da olabilir. Gemilerde bulundurulacak oksijen düzeyini ölçen detektörler, TS EN 50104:2020 performans gerekliliklerini ve test standardını; yanıcı gaz varlığını ölçen detektörler, TS EN 60079-29-1:2017  performans gerekliliklerini ve test standardını; zehirli gaz varlığını ölçen detektörler ise TS EN 60079-29-4:2011 dizayn gerekliliklerini ve test standartlarını karşılamalıdır. Bu detektörlerin kalibrasyonları, TS EN ISO/IEC 17025:2017 standardına göre akredite olmuş laboratuvarlarda üreticilerinin belirlediği periyotlarda ve usulde yaptırılır. (3) Gemilerde, Kategori X, Y veya Z maddelerini içeren yük atıklarının veya balast sularının, tank yıkama sularının veya diğer karışımların boşaltımını düzenleyen zorunlu hükümler içeren MARPOL73/78 Ek II Bölüm 5 Kural 13 hükümlerine riayet edilir. (4) MARPOL Ek II kapsamındaki, Kategori X yükler veya yüksek viskoziteye sahip ya da katılaşabilen Kategori Y yükleri taşıyan gemiler, tahliye limanından kalkmadan önce tahliye ettikleri yük tanklarını yük atıklarından arındırmak amacıyla ön yıkama yapmak ve atıklarını atık kabul tesisine vermek zorundadırlar. (5) Kategori Y veya Z yükleri taşıyan gemilerin MARPOL Ek II Lahika 4’te modeli açıklanan tahliye rehberine (Procedures and Arrengement Manual) uygun olarak yük tahliyesi yapmamaları veya alacakları alternatif önlemlerin liman başkanlığı tarafından onaylanmaması halinde tahliye limanından kalkmadan önce tahliye ettikleri yük tanklarını yük atıklarından arındırmak amacıyla ön yıkama yapmak ve atıklarını atık kabul tesisine vermek zorundadırlar. (6) Ön yıkama işlemi MARPOL Ek II Lahika 6 uyarınca hazırlanan, klaslı gemilerde yetkilendirilmiş klas kuruluşları tarafından onaylanan bir prosedür kapsamında, klassız gemilerde ise bayrak devletinin yetkili idaresi tarafından onaylanan bir prosedür kapsamında yapılır. İdare ön yıkama konusunda muafiyet tanıyabilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Denetimler ve İdari Para Cezaları

Denetimler

MADDE 21 –

 (1) Bakanlık yapacağı denetimleri, merkez ve taşra teşkilatı personelinin yanı sıra 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesine göre yetkilendirilen kurum ve kuruluş personeli aracılığı ile yaptırabilir. (2) Merkez ve taşra teşkilatı personelince yapılan denetim neticesinde idari para cezasını gerektirecek bir fiilin tespiti durumunda, liman başkanlığı tutulan denetim raporuna binaen ceza işlemi uygular. (3) Yetkilendirilen kurum ve kuruluşlarca yapılan denetim neticesinde idari para cezasını gerektirecek bir fiilin tespiti durumunda, tutulan ihlal karar tutanağı ve varsa diğer deliller, ceza işlemi yapılmak üzere yetkili liman başkanlığına gönderilir. Liman başkanlıkları ihlal karar tutanağını uygun görmeleri halinde idari para cezası karar tutanağı düzenler. (4) Liman başkanlıkları yük taşıma birimleri ile ilgili aşağıdaki hususlarda kıyı tesislerinde program dışı denetim yapar ve tespit edilen eksiklikler ile uygulanan idari yaptırımı İdareye bildirir:

1. a) Konteyner CSC plakası kontrolü.
2. b) Konteynerlerin levha, yazılmışsa uygun sevkiyat adı ve gerekli ise UN numarasının gösteriminin doğruluğu.
3. c) Konteynerlerin payload aşımı.

ç) Hasarlı yük taşıma birimlerinde elleçleme yapılması.

1. d) Yük taşıma birimlerinin kıyı tesisi sahasında ayrım kuralları.
2. e) Geminin fazla yüklenip yüklenmediğine yönelik yükleme sınırı markası kontrolü.

(5)  

(Değişik:RG-24/9/2025-33027)

 Liman başkanlıkları, kıyı tesislerinin TYUB şartlarını idame ettirip ettiremediklerine yönelik program dışı denetim yapar. Bu denetimler bir yıldan uzun olmayacak periyotlarla yapılır ve sonuçları İdareye bildirilir. (6) Liman başkanlıklarınca yapılan ön denetim, program dışı denetim ve liman devleti denetimlerinde, tehlikeli yük elleçlemesi yapılan gemilerde ilgili sertifika, doküman, teçhizat ve donanım kontrolleri yapılır.

İdari para cezaları

MADDE 22 –

 (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin ihlali durumunda 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi uyarınca aşağıda belirtilen idari para cezaları uygulanır:

[1]

1. a) 5 inci madde kapsamında TYUB yenilemek için İdareye başvuru yapan kıyı tesislerinde yapılan denetimlerde, 6 ncı maddenin ikinci fıkrası kapsamında TMGD raporundaki eksiklik veya yanlışlık üzerine yapılan denetimlerde ve 21 inci maddenin beşinci fıkrası kapsamında yapılan program dışı denetimlerde;

1) Akredite muayene kuruluşlarından alınması gerekli rapor ve sertifikaları almayanlara her bir eksik rapor veya sertifika için 15.000 TL, 2) Depolama alanı zemininde gerekli sızdırmazlık önlemleri almadan tehlikeli yük elleçleyenlere 15.000 TL, 3) Mevzuata ve taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelere uygun olarak tehlikeli yükleri istiflemeyen ve ayırmayanlara 5.000 TL, 4) Zarar görmüş tehlikeli yük ihtiva eden yük taşıma birimlerine yönelik iş ve işlemleri uygun şekilde yapmayanlara 10.000 TL, 5) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği odalarına kayıtlı bir makine mühendisi tarafından onaylanmış yangın planı bulunmayanlara veya onaylı yangın planında bulunan ekipman ve donanımları teçhiz etmeyenlere 15.000 TL, 6) Elektrik aksamı, aydınlatma tesisatı veya exproof donanım ile ilgili eksikliği olanlara her bir eksiklik için 10.000 TL, 7) Kıyı tesisinde TYUB kapsamındaki faaliyet alanlarına uygun güncel yayınları bulundurmayanlara 4.000 TL, 8) Yeterli sayıda serbest bırakma kancası veya acil bırakma kaplini tesis etmeyenlere her bir eksiklik için 15.000 TL, 9) Yeterli sayıda tehlike uyarı işaretleri/levhaları/piktogramları asmayanlara/yerleştirmeyenlere 3.000 TL, 10) Yük pompası acil kapatma donanımı tesis etmeyenlere 15.000 TL, 11) Yeterli sayıda alarm butonu olmayan/alarm butonları çalışmayanlara 4.000 TL, 12) Fümigasyon operasyonu için bir özel alan belirlemeyen veya fümigasyon operasyonunu belirlenmiş özel alanda yapmayanlara 10.000 TL, 13) İdarece TYUB düzenlemek için belirlenen diğer tüm gerekliliklerde eksikliklerin her biri için 3.000 TL,

1. b) 6 ncı maddenin birinci fıkrasında belirtilen TMGD bulundurma zorunluluğuna uymayan kıyı tesislerine 20.000 TL, 6 ncı maddenin ikinci fıkrası kapsamında hazırlanması gereken raporun hazırlanmaması ya da 6 ncı maddenin üçüncü fıkrası kapsamında TMGD’nin İdarece belirlenecek diğer görev ve sorumluluklara riayet etmemesi halinde TMGD’yi istihdam eden kıyı tesisine veya Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Kuruluşuna 15.000 TL,
2. c) 7 nci madde kapsamında Tehlikeli Yük Elleçleme Rehberi oluşturmayan kıyı tesislerine 20.000 TL, bu rehberi güncel durumda bulundurmayan, web sitesinde yayımlamayan veya İngilizcesini bulundurmayan kıyı tesisi işleticilerine her bir eksiklik için 10.000 TL,

ç) 8 inci, 9 uncu ve 10 uncu maddeler ile birinci fıkrasının (g) bendi hariç olmak üzere 11 inci maddede belirtilen sorumluluklara uymayanlara, uyulmayan her bir sorumluluk için 5.000 TL,

1. d) 11 inci maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında istihdam ettiği personele gerekli eğitimleri aldırmayan kıyı tesisi işleticisine 20.000 TL,
2. e) 12 nci maddede belirtilen sorumluluklara uymayan gemi ilgilisine uyulmayan her bir sorumluluk için 10.000 TL,
3. f) Dördüncü fıkrası hariç olmak üzere 14 üncü madde kapsamındaki hususlara uymayan ilgililere her bir eksiklik için 10.000 TL,
4. g) 14 üncü maddenin dördüncü fıkrasına aykırı işlem yapan veya 21 inci maddenin dördüncü fıkrası kapsamında yapılan program dışı denetimlerde aynı fıkranın (e) bendine aykırı işlem yaptığı tespit edilen gemi ilgilisine 100.000 TL,

ğ) 21 inci maddenin dördüncü fıkrası kapsamında yapılan program dışı denetimlerde aynı fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerine aykırılık tespit edilirse yük ilgilisine 3.000 TL, (ç) ve (d) bentlerine aykırılık tespit edilirse kıyı tesisi işleticisine 5.000 TL,

1. h) 21 inci maddenin altıncı fıkrası kapsamında yapılan denetimlerde tehlikeli yükün gereği olan teçhizat, doküman ve donanıma sahip olmadığının tespiti halinde gemi ilgilisine 10.000 TL,

ı) 23 üncü maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen izni almaksızın elleçleme yapıldığının tespiti halinde 30.000 TL, izin alınmasına rağmen gerekli tedbirlere uymaksızın elleçleme yapıldığının tespiti halinde 10.000 TL,

1. i) 24 üncü maddenin beşinci fıkrası kapsamında bildirim yükümlülüğüne uymayanlara, doğru bilgiler içermeyen bildirim yapanlara veya bu kapsamda yapılan düzenleme hükümlerine uygun bildirim yapmayanlara 5.000 TL,
2. j)(Ek:RG-24/9/2025-33027)1Kıyı tesisinde yapılan tartımlarda, dolu konteynerin beyan edilen DBA’sı ile gerçek brüt ağırlığı arasındaki fark ±%5’ten fazla olduğu tespit edilen konteynerin DBA’sını düzenleyen tartı aleti operatörüne 25.419 TL,
3. k)(Ek:RG-24/9/2025-33027)18 inci madde çerçevesinde İdarece belirlenen esaslara dair mevzuat hükümleri çerçevesinde düzenlenen Dolu Konteyner Brüt Ağırlık Tespiti Yetki Belgesi şartlarının devamlılığının sağlanmadığının tespiti halinde her bir eksiklik ve/veya tutarsızlık için tartı aleti operatörüne 25.419 TL,
4. l)(Ek:RG-24/9/2025-33027)18 inci madde çerçevesinde İdarece belirlenen esaslara dair mevzuat hükümleri kapsamında sorumluluklarını yerine getirmeyenlere 25.419 TL,
5. m)(Ek:RG-24/9/2025-33027)Dolu Konteyner Brüt Ağırlık Tespiti Yetki Belgesi iptal edilen veya askıya alınmasına rağmen DBA tartımı yapmaya devam eden tartı aleti operatörlerine 100.000 TL,
6. n)(Ek:RG-24/9/2025-33027)DBA belgesi bulunan dolu konteynere tekrar DBA belgesi düzenleyenlere 25.419 TL,
7. o)(Ek:RG-24/9/2025-33027)Tartım yapmaksızın DBA belgesi düzenleyenlere 100.000 TL,

ö) Bu fıkrada bahsedilmeyen, ancak denizyoluyla taşınan tehlikeli yüklere ve yükleme emniyetine ilişkin bu Yönetmelik ve bu Yönetmelik kapsamında yapılan düzenlemelerde yer alan diğer zorunlu hükümlerin ihlali durumunda her bir eksiklik için 10.000 TL’ye kadar,

1. p) Yapılan her takip denetiminde eksikliklerin giderilmediğinin tespiti halinde giderilmeyen her bir eksiklik için bir önceki denetimde uygulanan cezanın yüzde elli arttırılan tutarında,

idari para cezası kesilir ve eksikliklerin giderilmesi için altı aya kadar süre verilir. (2) 12 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendine aykırı hareket eden gemi elleçleme yapıyorsa idari para cezasının kesilmesinin yanı sıra elleçleme operasyonu eksiklik giderilene kadar liman başkanlığınca durdurulur. (3) Can, mal, çevre ve seyir emniyetini ciddi olarak tehdit ettiği belirlenen veya kasıtlı yapılan ihlaller için bu maddede belirlenen ceza miktarları iki katı artırılarak uygulanır. (4) İdari Para Cezası Karar Tutanağı, tebligat usulleri ve idari yaptırımların uygulanmasına ilişkin diğer hususlarda 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır. (5) Bu Yönetmelik kurallarının ihlali durumunda idari yaptırım uygulanması, diğer mevzuatta öngörülen ceza ve tedbirlerin uygulanmasına halel getirmez. (6) Bu Yönetmeliğe göre verilen idari para cezaları, tebliğinden itibaren bir ay içerisinde ödenir.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Özel izinler

MADDE 23 –

 (1) İdare, tehlikeli yüklerin denizyoluyla taşınmasında taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelerde belirtilen muafiyet ve istisnaları uygulayabilir. (2) İdare, ilgili ve yetkili kamu mercilerinin, kıyı tesislerinin veya yük ilgililerinin talebi üzerine taraf olduğumuz uluslararası sözleşmeler ve bu Yönetmelik kapsamında taşıma sırasında herhangi bir emniyetsiz duruma mahal vermemek şartıyla taşıma şekli ve elleçleme hususları ile tehlikeli yükün yapısı, sınıfı ve miktarı göz önüne alınarak özel izin verebilir. Bunun için başvuruda bulunan kıyı tesisi herhangi bir tehlikeli yüke yönelik TYUB sahibi olmalıdır. (3) 17 nci maddenin beşinci fıkrasında belirtilen altyapıya sahip olmadığı için bu madde uyarınca özel izin talep eden kıyı tesislerinin başvuruları, ilgili mevzuat hükümleri ve talep edilen liman bölgesinde, IBC kod kapsamındaki yükleri elleçlemeye yönelik TYUB’ye sahip olan bir kıyı tesisinin mevcudiyeti dikkate alınarak İdare tarafından değerlendirilir. Bu fıkra kapsamında kıyı tesisleri, izin verilen geminin taşıdığı tehlikeli dökme sıvı yük miktarı 2000 tona kadar ise 20.062 TL, 2.001 ton ile 5.000 ton arasında ise 26.749 TL ve 5.000 tondan fazla ise 33.436 TL’yi Bakanlık Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığının hesabına yatırır. (4) Kıyı tesisi inşaatı ile tamamı veya bir kısmı devlet tarafından yapılan projelerde kullanılacak IMDG Kod Sınıf 1 patlayıcı madde ve Sınıf 7 radyoaktif kaynak elleçleme izinleri, liman başkanlığınca İdare bilgilendirilerek verilir. (5) Liman başkanlığınca IMDG Kod Sınıf 1 patlayıcı madde ve Sınıf 7 radyoaktif maddeyi transit olarak taşıyan gemilere verilecek yanaşma izni, kaptan ve kıyı tesisi işleticisi tarafından alınan tedbirlerin uygun bulunması kaydıyla liman başkanlığınca verilir. (6) Özel izin verilmesine ilişkin diğer usul ve esaslar İdarece belirlenir.

Diğer hususlar

MADDE 24 –

 (1) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (s) bendinin (1), (4) ve (5) numaralı alt bentlerindeki tehlikeli yükleri tahliye ettikten sonra gazdan arındırma yapmayan ve bunları sertifikalandırmayan gemiler, tehlikeli yük taşıyan gemi olarak kabul edilir ve o tehlikeli yükü taşıyan gemilere uygulanan kurallara tabi olur. (2) Tehlikeli yüklerin taşındığı, temizlenmemiş ve gazdan arındırma işlemi yapılmamış ambalaj ve yük taşıma birimleri, bunlardan tahliye edilen tehlikeli yüklere uygulanan mevzuat hükümlerine tabidir. (3) Bu Yönetmelikte yer alan kalite standartlarının değişmesi durumunda güncel olan standartlar dikkate alınır. (4) Bu Yönetmelikte IMO mevzuatına atıf yapılan hususlarda değişiklik olması durumunda güncel IMO mevzuatı hükümleri geçerlidir. (5) Denizyolu, karayolu veya demiryoluyla kıyı tesislerine gelen tehlikeli yükler ile ilgili bildirimlerin içeriği, usul ve esasları İdare tarafından belirlenir. (6) İdare, gemilerde veya kıyı tesislerinde tehlikeli yükler ve yükleme emniyeti ile ilgili IMO mevzuatını göz önünde bulundurarak düzenleme yapabilir. (7) İdare, kıyı tesislerinde ve gemilerde fümigasyon operasyonu ile fümige edilmiş yük taşıma birimlerinde gaz ölçümü, gazdan arındırma ve kapalı mahallere girişle ilgili IMO mevzuatını göz önünde bulundurarak düzenleme yapabilir. (8) İdare, yüklerin yük taşıma birimlerine veya gemi ambarlarına sabitlenmesi, bağlanması hizmeti ile yükleme emniyeti konusunda benzer hizmetleri verenlerin yetkilendirilmesine yönelik düzenleme yapabilir. (9) Bu Yönetmelikte veya bu Yönetmelik kapsamında yapılan düzenlemelerle belirlenen tavan ücret dahil tüm ücretler, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılarak uygulanır. (10) Bu Yönetmelikte yer alan idari para cezaları 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin yedinci fıkrası hükümlerine göre yeniden değerlemeye tabi tutulur. (11) Bu Yönetmelikte veya bu Yönetmelik kapsamında yapılan düzenlemelerle belirlenen tavan ücret dahil tüm ücretler Bakanlık Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığına gelir olarak kaydedilir.

Diğer kurum ve kuruluşların yetkileri

MADDE 25 –

 (1) Tehlikeli yük, tehlikeli atık, yük atığı, hurda yükler ve fümigasyon yapılmış yükler ile ilgili hususlarda diğer kamu kurum ve kuruluşlarının yetki ve sorumlulukları saklıdır.

İstatistik

MADDE 26 –

 (1) İdare, tehlikeli yük taşımacılığı faaliyetlerinin genel seyrinin tespiti ve politika oluşturulması amacıyla bu faaliyetlere ilişkin ilgililerden veri talep edebilir.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 27 –

 (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde ilgili mevzuat ve taraf olduğumuz uluslararası sözleşme hükümleri uygulanır. (2) İdarenin görev ve sorumluluk sahasındaki konularda taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelerde İdarenin veya yetkili kurumun kararına/takdirine/düzenlemesine bırakılmış hususlar İdare tarafından belirlenir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 28 –

 (1) 3/3/2015 tarihli ve 29284 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Deniz Yoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE –

 (1) Yürürlükten kaldırılan mevzuat uyarınca düzenlenmiş olan Kıyı Tesisi Tehlikeli Madde Uygunluk Belgeleri, geçerlilik süreleri sonuna kadar geçerlidir.

Yürürlük

MADDE 29 –

 (1) Bu Yönetmeliğin;

1. a) 1 inci, 2 nci, 3 üncü, 4 üncü maddeleri, 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 29 uncu ve 30 uncu maddeleri yayımı tarihinde,
2. b) Diğer hükümleri 1/4/2022 tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 30 –

 (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.    

[1] 

24/9/2025 tarihli ve 33027 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğe 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinden sonra gelmek üzere (j), (k), (l), (m), (n), (o) bentleri eklenmiş ve diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.

Kaynak: https://mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=39043&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

önetmelikteki başlıca idari para cezaları şöyle özetleniyor:

Ek önemli maddeler: